Demir'den Kapılar

Önceki bölümde “Marksizm” ve “Yeniden İnşa”yı, niçin ve ne anlamda kullandığımız üzerine yazdık, ama daha ziyade politik, ideolojik, taktiksel, psikolojik kullanımlar, anlamlar ve vurgular üzerinde durduk. Ama bunlar işin biçimsel yönüydü, henüz yapılmak istenen işin özüyle, metodolojisiyle ilgisi yoktu. Olabilecek kimi yanlış anlamalara karşı bir ön alma idiler. Şimdi ise işin daha temel ve metodolojik yanlarına girmeye çalışalım

“ Marksizmin Yeniden İnşası ” sözlerinden başlamak gerekiyor aslında. Önce “ Marksizm ” kavramını ne anlamda kullanıyorum. Buna kısa bir açıklama getirmeli. Ben “ Marksizm ”i Toplumbilim anlamında kullanıyorum. Toplum denen varoluş biçiminin yapısını ve değişim yasalarını araştıran bilim anlamında kullanıyorum. Marks ve Engels de oluşturdukları teoriyi “ İnsan Toplumlarının ” veya onun “ tarihinin ” teorisi olarak tanımlamışlardır. Yani bu teorinin temel önermelerini koyanlar, yapmaya çalıştıklarını, teorilerinin konusunu böyle tanımlıyorlardı. Örneğin Engels, Marks’ın Mezarı başında yaptığı konuşmada [1] Marks’ın en önemli keşfini, böyle tanımlıyordu. Yani, Marksizm, bir “felsefe”, bir “ideoloji”, bir “doktrin”, bir “politika öğretisi”, bir “dünya görüşü”, bir “ekonomi teorisi” vs. değildir.

Galiba acil bir çözüm olarak fragmanlar biçiminde yazmak tek çare. Muhtemelen binlerce yılda bir halk bilgeliği olarak şekillenmiş bir sonuç önermesi, “ Hadis ” denerek İslam Peygamberinin otoritesi ile iyice ağırlaştırılmış biçimiyle “ Hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya çalış, yarın ölecekmiş gibi de ahirete çalış ” veya daha da özlü olarak “ Sizin hayırlınız dünyası için ahiretini, ahireti için dünyasını terk etmeyendir ” şeklinde İslam geleneğinde yer edinmiş. Bu oldukça diyalektik önermeyi modern toplumun kavramlarıyla ve sorunlarıyla formüle edersek, kısa vadeli ile uzun vadeli, genel ile kısmi olanın, daha da genel bir ifadeyle, birbiriyle çelişen amaç ve özellikler, arasında bir denge, bir optimum çözümü arama ve bulma ilkesi olarak tanımlayabiliriz.